Warunkowe umorzenie postępowania karnego

Wykazanie winy i sprawstwa danej osoby nie zawsze oznacza konieczność wydania wyroku skazującego. Przepisy prawa karnego dopuszczają bowiem zastosowanie tzw. warunkowego umorzenia postępowania. Sprawdźmy jakie warunki należy spełnić, aby skorzystać z tej instytucji i jakie skutki ona ze sobą niesie.

Czym jest warunkowe umorzenie postępowania?

Warunkowe umorzenie postępowania jest określone jako wstrzymanie reakcji karnej na dane przestępstwo. Innymi słowy, z okoliczności danej sprawy jasno wynika, że doszło do popełnienia czynu zabronionego, jednak istnieje możliwość odstąpienia od wymierzenia kary.

Co ciekawe, instytucji warunkowego umorzenia postępowania nie powinniśmy szukać w Kodeksie postępowania karnego, lecz w Kodeksie karnym. 

Kiedy można zastosować warunkowe umorzenie postępowania?

Zgodnie z treścią art. 66 KK, sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa.

Warunkowego umorzenia nie stosuje się jednak do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 lutego 2019 r. (sygn. akt III KK 590/17) wskazał, że z dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania może skorzystać wyłącznie sprawca niekarany za przestępstwo umyślne. Natomiast fakt prawo-mocnego skazania za tego rodzaju przestępstwo i to niezależnie od rodzaju orzeczonej kary, istniejący w chwili wyrokowania, wyklucza przyjęcie, że oskarżony posiada status osoby niekaranej. Z punktu widzenia prawnej dopuszczalności warunkowego umorzenia postępowania karnego nie ma znaczenia fakt, że sąd orzekając w tym przedmiocie, nie dysponował danymi informującymi o uprzedniej karalności oskarżonego, bowiem wymóg niekaralności za przestępstwo umyślne ma charakter bezwzględny, a karalność taka wyklucza możliwość wydania orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania. Warunek braku karalności za przestępstwo umyślne należy do stanu obiektywnego i dlatego zaistnienie takiego uchybienia nie jest zależne od wiedzy sądu rozpoznającego sprawę.

Aby zatem mogło dojść do warunkowego umorzenia postępowania, muszą być spełnione następujące warunki:

  • sprawca nie był wcześniej karany za przestępstwo umyślne,
  • wina i szkodliwość czynu nie są znaczne,
  • okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości,
  • postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa.

Jakie są skutki warunkowo umorzonego postępowania karnego?

Warunkowe umorzenie postępowania karnego nie oznacza, że dana osoba zostaje uznana za niewinną. Sąd orzeka bowiem w tym przypadku tzw. okres próby, podczas którego zachowanie sprawcy jest poddawane szczególnemu nadzorowi – nie może on w tym czasie popełnić przestępstwa.

Zgodnie z treścią art. 67 KK, Warunkowe umorzenie następuje na okres próby, który wynosi od roku do 3 lat i biegnie od uprawomocnienia się orzeczenia. Umarzając warunkowo postępowanie karne, sąd może w okresie próby oddać sprawcę pod dozór kuratora lub osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, instytucji albo organizacji społecznej, do której działalności należy troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji lub pomoc skazanym. Umarzając warunkowo postępowanie karne, sąd nakłada na sprawcę obowiązek naprawienia szkody w całości albo w części, a w miarę możliwości również obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, albo zamiast tych obowiązków orzeka nawiązkę.

Warunkowe umorzenie wiąże się więc z okresem próby dla sprawcy. Środek ten orzekany jest na okres, w trakcie którego sprawdzana jest trafność prognozy kryminologicznej, będącej jedną z przesłanek tego rodzaju orzeczenia. 

Jak skorzystać z warunkowego umorzenia postępowania karnego?

Aby skorzystać z dobrodziejstw warunkowego umorzenia postępowania karnego konieczne jest złożenie stosownego wniosku. Pismo powinno być zaadresowane do prokuratora prowadzącego daną sprawę. Jeśli oskarżyciel uwzględni stanowisko wnioskodawcy, skieruje pismo do sądu – w przypadku drobnych przestępstw istnieje spora szansa na jego uwzględnienie. 

Co ciekawe, wniosek o warunkowe umorzenie może być składany wielokrotnie, pod warunkiem jednak, że w sprawie pojawią się nowe okoliczności uzasadniające takie żądanie, a poprzednie wnioski okazywały się nieskuteczne. 

Wniosek składa się od momentu postawienia zarzutów danej osobie, aż do prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Pismo powinno być należycie uzasadnione – wnioskodawca musi bowiem przekonać sąd, że warunkowe umorzenie postępowania jest w jego przypadku konieczne, a wymierzenie kary może być pominięte. 

Czy warunkowo umorzone postępowanie karne może być na nowo podjęte?

Zachowanie sprawcy w okresie próby może być bardzo różne. Czasami zdarza się, że taka osoba niestety wraca do przestępstwa. W takim wypadku sąd będzie musiał podjąć warunkowo umorzone postępowanie karne.

Okres próby jest bowiem szansą dla sprawy i swoistym testem odpowiedzialności – jeśli go nie zaliczy, musi liczyć się z odpowiedzialnością karną.

Art. 68 KK wyraźnie stanowi, że sąd podejmuje postępowanie karne, jeżeli sprawca w okresie próby popełnił przestępstwo umyślne, za które został prawomocnie skazany.

Dodatkowo sąd może podjąć postępowanie karne, jeżeli sprawca w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy:

  • popełnił inne przestępstwo, niż to za które został prawomocnie skazany,
  • uchyla się od dozoru, wykonania nałożonego obowiązku lub orzeczonego środka karnego, środka kompensacyjnego lub przepadku albo nie wykonuje zawartej z pokrzywdzonym ugody.

Sąd podejmuje postępowanie karne, jeżeli powyższe okoliczności zaistnieją po udzieleniu sprawcy pisemnego upomnienia przez sądowego kuratora zawodowego, chyba że przemawiają przeciwko temu szczególne względy.

Podjęcie warunkowo umorzonego postępowania karnego może mieć miejsce także wtedy, gdy sprawca po wydaniu orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania, lecz przed jego uprawomocnieniem się, rażąco narusza porządek prawny, a w szczególności gdy w tym czasie popełnił przestępstwo.

Pojęcia „porządku prawnego” używanego na gruncie prawa karnego jako przesłanki nawiązującej do postawy sprawcy nie należy sprowadzać wyłącznie do porządku w znaczeniu karnoprawnym. Popełnienie przestępstwa jest tylko jedną z form naruszenia tego porządku. Może to być również popełnienie wykroczenia, jak i dopuszczenie się zachowania niebędącego czynem zabronionym pod groźbą kary, jak naruszenie innych obowiązków cywilnoprawnych, pracowniczych. Naruszeniem porządku prawnego jest zatem zachowanie się skazanego wbrew zakazom lub nakazom prawa karnego (popełnienie przestępstwa), administracyjnego (popełnienie wykroczenia), a także wbrew regułom, których przestrzeganie mieści się w granicach zadań i celów, które prawo karne wiąże z takimi instytucjami, jak: warunkowe zwolnienie, warunkowe zawieszenie wykonania kary, warunkowe umorzenie postępowania karnego czy też odroczenie lub przerwa w wykonywaniu kary.

Pamiętajmy jednak, żewarunkowo umorzonego postępowania nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Po tym czasie sprawca jest już wolny od odpowiedzialności. 

Korzyści z warunkowego umorzenia postępowania karnego

Tak naprawdę warunkowe umorzenie postępowania niesie ze sobą spore korzyści dla sprawcy. Nie dochodzi bowiem wówczas do ukarania danej osoby, przez co nie stygmatyzuje jej w otoczeniu (sprawca nie jest traktowany jako przestępca, bo faktycznie nie został wobec niego wydany jakikolwiek wyrok skazujący). 

Okres próby jest dodatkowo stosunkowo niewielką dolegliwością, niż wymierzona kara. Bardzo często sprawy z zakresu tzw. drobnej przestępczości kończą się dobrowolnym poddaniem się karze, podczas gdy sąd ma możliwość warunkowego umorzenia postępowania. Warto o tym pamiętać, zanim oskarżony zdecyduje się na zastosowanie art. 335 KPK i dobrowolnie zgodzi się na choćby najmniejszy wymiar kary. 

Podstawa prawna:

  • Art. 66 – 68 KK

41 komentarzy

In tablets viagra 28/09/2020

Thanks a lot for the article post.Much thanks again. Fantastic.in tablets viagra

Stephendiz 28/10/2020

viagra from india generic viagra buy viagra

JamesAutob 30/10/2020

order viagra online buy cheap sildenafil best place to buy viagra online

Kevinslili 31/10/2020

price of cialis cialis cialis dosages

DanielFum 01/11/2020

where to buy viagra viagra without a doctor prescription canada viagra

WallyAdult 02/11/2020

pain meds without written prescription shots for ed impotence pills

WallyAdult 03/11/2020

best ed treatments online medication natural ed treatment

StevenUnigh 04/11/2020

viagra otc canadian pharmacy viagra online doctor prescription for viagra

StevenUnigh 04/11/2020

viagra pills cheap ed pills buy viagra online cheap

StevenUnigh 05/11/2020

viagra cost per pill buy ed pills online canadian online pharmacy viagra

StevenUnigh 05/11/2020

cheapest viagra online buy viagra online where to buy viagra

Danielcigue 07/11/2020

erectyle disfunction generic ed pills buy canadian drugs

Danielcigue 07/11/2020

medicine for erectile Cheap Erection Pills reasons for ed

Danielcigue 08/11/2020

comfortis without vet prescription cheap ed pills prescription drugs without prior prescription

Danielcigue 08/11/2020

ed trial pack generic cialis buy prescription drugs from canada cheap

Danielcigue 09/11/2020

ed solutions online ed meds over the counter ed

Danielcigue 09/11/2020

help with ed generic ed pills compare ed drugs

Nathanbrisy 10/11/2020

generic cialis black 800mg cialis for sale normal dose cialis

Nathanbrisy 10/11/2020

generic cialis coming out buy tadalafil generic for cialis

WilliamNeurl 13/11/2020

herbal ed canadian drugstore online buy ed drugs

WilliamNeurl 13/11/2020

erectile dysfunction medications ed medications online best pharmacy online

RobertRHYMN 18/11/2020

sildenafil pharmacy sildenafil

RobertRHYMN 18/11/2020

tadalafil for sale tadalafil online

RobertRHYMN 19/11/2020

payday loans no credit check instant approval instant online payday loans

RobertRHYMN 19/11/2020

buy generic drugs online from india buy generic drugs cheap tablets

RobertRHYMN 20/11/2020

payday loans online payday loans direct lenders

Haywood Trilling 21/11/2020

located in the seybold building in miami

Sandy Gillians 22/11/2020

its my everyday watch.

Ruthie Rause 22/11/2020

you won’t be disappointed

Dodaj komentarz